Yazı: Fedai Çakır
Geçen gün bir arkadaşıma üç resimi alması için aracı olacaktım. Hikmet Onat, Diyarbakırlı Tahsin ve Elif Naci eserlerini almak için bir fiyatta anlaşıldı. Elbette yüklü paralar tutuyor bu ressamların eserleri. Eseri alacak olan arkadaşım Ankara’dan İstanbul’a geldi. Çok samimi olduğum ve sanat camiasının yakından tanıdığı bir abime rica minnet resimleri görmesine ikna ettim. Az çok bende resimden analarım bana göre orijinal gelen resimler bu abimin incelersiyle orijinal olmadığı kanaatine vardık.
Resmi analiz eden büyüğümüz ebetteki yılların verdiği tecrübe ile inceliyordu resimleri. Boyasından, tuvaline, üzerindeki etiketinden, fırça şekillerine kadar inceliyordu. Bu inceleme bana da bir şeyler öğretti elbette.
İşte bu olaydan sonra bazı makaleler okudum. Genelde bu konuda yabancı makaleler var bende size bir derleme yaptım, sahte ya da orijinal olmayan resim nasıl anlaşılır? Diye
Almak üzere olduğunuz veya halihazırda sahip olduğunuz tablo orijinal olabilir veya olmayabilir. Gözünü resme dikmiş olabilirsin ve satıcının teklif edeceği herhangi bir fiyatı ödeyerek bu sanat eserine sahip olmaya heveslisiniz ama ya tablo orijinal değilse?
Çoğu insan, parasal açıdan ucuz olduğu için ucuz bir şeyden şüphe etme eğilimindedir, ancak pahalı mallar hakkında yeterince araştırma yapmaya zahmet etmez.
Pahalı, orijinal veya değerli anlamına gelir, çoğumuzun içinde bulunduğu zihin çerçevesidir, ancak bu tamamen doğru değildir. CNBC’de yakın zamanda yayınlanan bir makalede şöyle denildi: – Bazı sahte resimler o kadar inandırıcıydı ki, Christie’s ve Sotheby’s müzayede evlerinde müzayedelere girdiler!
Şimdi meselenin ne kadar ciddi olduğunu hayal edebiliyorsun, değil mi? Sahte bir tabloyu nasıl tespit edeceğinizi öğrenmek için okumaya devam edin.
1. Okuyun ve araştırın
Bir sanat uzmanıysanız, kesinlikle ünlü bir sanatçı tarafından yapılmış bir tabloya yatırım yapmak istersiniz. Doğru? Öyleyse, geçmişte bu sanatçının yaptığı işleri kontrol edin. Onun marka stilini fark edeceksiniz. Şimdi satın almak üzere olduğunuz tabloyu kontrol edin. Sanatçının serisinin bir parçası olmak uygun mu? Sürpriz bir unsur var mı? Evet ise, dikkatli olun. Tanınmış bir sanatçı tarafından yaratılmış bir tablo gibi lanse edilen sıradan bir tablo olabilir .
2. İmza
İmzayı kontrol edin. İmzanın yerleşimini ve stilini kontrol edin. Şimdi aynı sanatçının diğer eserlerine erişmeye çalışın. İmza yerleşimi tutarlı mı? Gördüğün kişi farklı mı? Resimde diğer eserlerinden farklı bir konuma mı yerleştirilmiştir? Cevabınız evet ise, tabloyu satın alma kararınızı bırakın. Paranıza ve zamanınıza değmez! Sanatçıların çoğunluğunun genellikle sanatın renkleriyle eşleşen renklere imza attığını fark edeceksiniz. Bir uyumsuzluk, orijinalliğinden şüphe etmeniz için bir işaret olmalıdır. Benzer şekilde, birçok sanatçı eserlerini tarihlendirir ve zaman zaman mekândan da bahseder. Sanatçının geçmiş çalışmalarını kontrol edin ve deseni inceleyin. Herhangi bir sapmanın iyi incelenmesi gerekir.
3. Fırça Kılları
Ucuz bir replika kendisi için konuşur. Resme daha yakından bakın. Üzerine yapışmış fırça kıllarını fark edeceksiniz. Bu, resmin gerçekliğini kontrol etmenin en yaygın yollarından biridir. Orijinal bir sanat eseri, görmeniz için herhangi bir fırça kıl izine sahip olmayacaktır.
4. Eski Altındır
Bir tablo söz konusu olduğunda, kesinlikle öyledir. Çerçevenin eski özü, tuval, boya… hepsi sizinle konuşacak. Yeni bir tablo ise, boyanın tazeliğini koklayabileceksiniz. Eski bir tablonun burnu ve çekiciliği vardır. Onun solması, özgünlüğü için konuşur. Çerçeveleme konu yerine yapılır. Garip bir kombinasyon bulamazsınız. Bu ince işaretleri kontrol edin. Bir müzeye gitmeyi deneyin ve oradaki eski tablolara bakın. Oradaki görevlilerle görüşün ve eski bir tablonun ön koşullarının neler olduğunu size göstermelerini isteyin. Sizinle yaptığınız işin gerçekliğini değerlendirmek için oradan bazı değerli bilgiler alabilmeniz gerekir.
5. Katmanları kontrol edin
Orijinal bir sanat eseri, çıplak gözle görebileceğiniz birkaç katmana sahip olacaktır. Sahte olan sadece derinliği gösteremez. Farkı fark edebilmelisiniz. Boyaları kontrol edin. Eski bir tabloysa, kullanılan boyalar hakkında bir fikriniz olduğundan emin olun. Geçmiş yıllarda çok fazla seçenek mevcut değildi.
6. Tabloyu Değerlendirin
Eğer işin içinde çok fazla para varsa, işi kendiniz değerlendirmenize yardımcı olacak seçeneklere karar vermeyin. Gerekeni yapacak bir uzman bulun. Ancak, iletişim kurduğunuz değerleme uzmanının bunu yapmak için sertifikalı olduğundan emin olun.
7. Bir baskıyı tanımlamak kolay
Burada bir büyüteç kullanışlı olmalıdır. Basılı bir sanat eserinin kendine has özellikleri vardır. Tabloyu ışığa tutup arkadan bakabilirsiniz. Gerçek bir tabloysa, tuvalin arkasından gelen ışığı görebilmelisiniz. Ancak basılı bir kopyaysa, durum böyle değil. Neden orijinal bir parçada ışığın geçtiğini görebileceğinizi söylüyoruz? Bunun nedeni, sanatçıların değişen derecelerde impasto (belirli alanlarda boyanın ağırlığı) kullanmasıdır. Otantik bir resimde, fırça darbelerini fark edebilirsiniz ve bunlar boyut ve doku bakımından farklılık gösterir. Mükemmellik ancak bu bir baskı ise elde edilebilir. Sahtekarlar bir hayal kırıklığıdır ve evet, onlar da zararlıdır. Orijinal olmadığı ortaya çıkan bir tablo satın almak için bir servet harcadığınızı hayal edin.
8. Orijinallik Belgesi Orijinallik Belgesi
, eserin gerçekliğini kanıtlayan ve eserle ilgili ayrıntıları içeren imzalı bir belgedir. Tüm orijinal sanat eserleri bir sertifika ile birlikte gelir. Bu belgenin satılan orijinal tablo ile birlikte verilmesi zorunludur. Sanat eserinin özgünlüğü, sanat eserinin kökeninin doğru bir şekilde tespit edildiği anlamına gelir. Sertifikası olmayan eserler sahte olabilir ve satın alınmamalıdır.
