Can Bekir Pekacar aslında antika dışında çok farklı bir alanda işler yapmakta, yıllar önce gönül verdiği antika kolleksiyonerliği sonucunda başta İstanbul Çukurcuma da olmak üzere Ayvalık, İzmir gibi yerlerde de antika dükkanı olan büyük bir antikacı haline gelmiş.
Elbette yılların tecrübesi ile dinleyenlere ışık oluyor. Can Bekir Pekacar ile Çukurcuma da bulunan Antika dükkanın da sohbet ettik.
Öncelikle kendinizi tanıtır mısınız? Antika ile nasıl tanıştınız?
ben bundan 30-35 yıl önce türkiyedeki açık bir konuyu farkedip su izolasyonu konusu dikkati çektiği için su izolasyonu ile ilgili bir firma kurarak ar-ge (arastırma ve geliştirme)için 10 yıl zaman harcadıktan sonra ben bu işi biliyorum diye ortaya çıkıp gerçekten çok ciddi firmalarla tanışıp bunlara hizmet vererek bir izolasyon konusunu türkiyede başlattıgıma inanıyorum öcelikle bu. Şuanda da gerçekten gene hem imalat olarak su izolasyonu konusunda hemde uygulamalı olarak hizmet vermeye devam ediyoruz. Bu arada enerji fazlalığından herhalde..
Antika konusunda yeterli bir bilgiye sahip olmadıgını düşündüğüm bir kitle oldugunu varsayıp kendimi bu konuda geliştirmek adına 15 sene kadar antika konusu ile ilgili çalışmaları yaptıktan sonra ben neyi sahiplenebilirim kendi edindiğim bilgiyle neleri arayabilirim neleri bulabilirim düşüncesiyle ikinci elcilere
Antika ile nasıl tanıştın hani derler ya gazlanmayla başlarsın diye
Antikayla çocukları biraz daha iyi yetiştirelim diye İstanbul karmaşasından kaçıp 1994 senesinde evlilikle beraber orda cocuklar dünyaya gelirse daha iyi bir hayat daha doğal bir hayat sunabiliriz diye Jundaya gittim tabi Junda da dolaşırken eski bir antikacının önünden geçerken bilinçaltına yerleşmiş sanki babamın, annemin ve anneannemin evlerinde gördüğüm bir iki mobilya görüp bir içeri girdiğim ve zaten orda ben bunu alıyorum diye eski bir komidini alıp ertesi günde eve götürüp koydum ve ordaki ilişkimiz oradaki beyefendi ile devam ederek çokta geniş açılı bir toplama yeri iyi bir depo her yerden türkiyeden mal alıyor mal getiriyor falan içinden ufak afak seçerek bazen hata yaparak bazen düzgün mal alarak bide bu arada dediğim gibi kendimi o konuda geliştirerek 10 sene içinde bir yerlere geldim.. bir yerlere geldim derken tek başıma bu işlerin olmasının imkanı yok. Orda tanıştığımız biri var bu piyasayı iyi tanıyan ziya derler hatta deli zıya.. bu köy işlerinde halı konusunda falan yaklaşık 25-30 senesini vermiş ciddi bir bilgi birikimine sahip ikinci bir dükkan sahibiyle daha tanıştım orda bu bahsettiğim dükkanın haricinde. O dükkan küçücük bir dükkanı var böyle boş vakitlerimde bende gene izolasyon yapıyorum Ayvalıkta yeni yeni tanınmaya başladım ordada istanbuldan gitmişsin oda 2-3 seneni alıyor zaten. Ama gerçekten büyük bir problemlerın olup çözümün üretilmediği bir bölge olduğu için el attığımız her işte ‘ aaaa bu olmaz’ denilmesine rağmen ordaki başarılarda bize yavaş yavaş izolasyon konusunda isim yaptırmaya başladı. Gene bu ziya beyin dükkanına günde 2-3 saat gidiyorum zaten 1-2 sene orda devam ettiğiniz zaman birazda zekanız varsa biraz kulak dolgunlugunuz varsa gelen mallarla Ziya da öğretmeye çalışınca yani sendeki merakı görüp vermek istiyor ve aktarınca 2-3 sene içinde bir yere geliyorsun bana yetti yani bu neye benziyor biliyor musun? Birinci basamak tan başlayıp yavaş yavaş merdiveni çıkmak yerine üst basamaktan birini tanıdığın zaman birazda farkındalığın varsa seviye olarak görme, alma, düşünme kabiliyetin varsa Ziya gibi bir doruk noktadakı adamın yanında başkansın yanında 30 sene kalacağına onun yanında 2 sene kalmak yetti uçtuk
Önce koleksiyon almaya başlayıp biriktirdiniz mi ?
Can; evet önce biriktirdim biriktirirken de tabi onun bana verdiği yönle yani öyle çok her kalemden mal toplama 1-2 konuya yoğunlaş demesiyle zaten Çanakkale konusunda, toprak konusunda, Kütahya konusunda bir seviye yakaladık. Ağırlıklı olarakta canakkale ve kütahyaya önem verdik. Bölgesel olarakta orda çok bulunan malzemeler olduğu için ciddi bir birikimimiz olmuştu ondan sonra biraz daha böyle Osmanlı gümüşler, gülablanlar, tombaklar veya damgalı veya tuğralı silahlı gümüşlerle ilgili o bilgileride aktarmaya başlayınca bize birazda onlara yönelmeye başladık sonra benim çok kendi açımdan keyif alarak ondan ögrendiğim konulardan biride halı-kilim konusu. Yani şuan bizim halen değerini bildigimizi zannetmiyorum ben. halılarımızın ve kilimlerimizin değerini verdiğimize de zannetmiyorum halının kilimin ne olduğunu bilende çok az insan var. Bu konular halen açık halen Anadolu kilim kaynıyor ve bugün ciddi bir uğraşı gerektiren veya 1-2 senesini alan bir kadıncagızın halı ve kilimleri 100 tl satılabiliyor bu nasıl olabiliyor ona şaşırıyorum
Bu nasıl bişey olabilir ya. bu kilimlerin veya halıların bir tanesini bırakın yere sermeyi duvara assanız ya sizin için manevi bir değer olarak ruhunuzun titremesi lazım. Öyle şeyler anlattı kı zıya bana yani bunların içinde kadın kocasına veyahutta eşine dostuna anasına babasına anlatmadığı şeyleri kilim üzerindeki dokuma ve şekille kumasıyla olan ilişkilerindeki şikayetine kadar anlatma başarısını göstermiş. Beyefendisinden yani eşinden olan sıkıntıları kilimdeki dokumaya dökerek şiir gibi okuyup anlayabileceğiniz bir kilimdeki dokuma sistemini geliştirmiş bunu bir Anadolu hanımı yapıyor Anadolu insanı bir kadını yapıyor. Bunların daha bir araştırılması veya yansıtılması söz konusu değil bu ülkede ve herkes rengine bakarak kilim alıyor anlatabiliyor muyum? Evet tabiî ki kök boyanın bir değeri vardır ama bide manevi değerlerin arasında bu kadar sanatsal bir oluşumun
Sanatsal ve emeğinde karşılığı olması gerek
Kesinlikle olması gerek bugun ne demek ya içeri giriyor adam kilime 200tl vereyim diyebilecek kadar kendini zavallılaştıran esnaflar var. Ya ayıp denen şey vardır diyemiyorsun adamın yaşına saygı edip veyahutta hırsız olduğunu düşünüyorum ben bu şekilde yanaşan birinin hırsız olduğunu düşünüyorum ben ama adabımızdan dolayı artık kardeşim senin yaptığın resmen modern hırsızlık demeden yok teşekkür ederim bizi kurtarmıyor deyip gönderiyorsun ya zaten antikanın bugün antika olarak sınıflandırılan bir dükkanın oluşması pek öyle kolay bişey değil. Yani ben öyle antikacıyım diye akşamları mezat yapmakla veyahut eline gelen malı çıkarıp 100 liraya açıyorum 120 lira demekle bu işler olmuyor kardeşim. Bu işlere verilmesi gereken ciddi bir birikiminin olması lazım ciddi bir seviyenin olması lazım ve daha fazla bugün kendini koleksiyoner olarak zanneden adamların elinde rakı kadehiyle geçip akşam mezatlarının karşısına ne olduğunu bilmeden aldıkları parçalarla da kendini koleksiyoner yerine koymalarını da saçma buluyorum.. Evvela gelecek senin benim gibi adamları tanıyacak feyzini alacak dinletisini yapacaz ona ondan sonra cebinden parasını çıkartıp vermesi gerektiğine kendi kani olduktan sonra o parayı severek verecek. Böyle bir düzen nasıl olur yaaa.. böyle bir sanat camiası nasıl olur veyahutta koleksiyoner camiası nasıl olur nasıl hazmediyorlar bir insanın emeğini telefondan veya seyrettikleri kanaldan veyahutta müzayededen ben başardım ben onun önüne geçtim aldım diyerek neyi aldığını bilmeden bir koleksiyoner nasıl olunur. Bunların hepsini eleştirilmesi lazım araştırılması lazım ben bugün bu işi yapıyorsam gidip canlı olarak senin dükkanına gelip herhangi bir malı begenip nitelikleri ve vasıfları hakkında karşılıklı mülakat yapmadan bir malı nasıl alabilirim arkadaşım biri bana bunu söylesin ya bende bu işi yap diyorum veya keyif aldığını söyleyeyim.
Ama şöyle bişey de bireysel olarak gitmeyelimde genel olarak söylediğimde şimdi hani dedin ya yani sonuçta bir noktaya kendini getirebilmesi içinde bir yerden başlaması gerekiyor. Malı satarken de söylediği kriterler doğru yada yanlış onu tartısmıyorum dogru yada yanlışı da söylediği zaman sonuçta siz elinize alıyorsunuz iade hakkınızda var sonuçta incelersiniz doğru söylediyse aa bu dogrudur deyip alıyorsunuz. Yani sonuçta teknolojinin getirdiği satış kanallarının yanlış mı buluyorsunuz. Yani şimdi buna ihtiyaç yok mu sektöre gelişmeye faydası yok mu?
Can: sektöre gelişmeye faydası var yada yok diye düşünürken tabiî ki bir modernisasyonla bir takım nimetleri var bazı şeylerin ama nimetlerin yanında artıları varsa eksilerinide oldugunu kabul ederek davranmak lazım şimdi bugün örnek olarak vereyim yani suçlamak değilde hak verir bir sistemi kafamda canlandırarak şunu diyebiliyorum yaa kardeşim peki pandemi dönemindir doğal olarak kendi kendini geliştiren bir sistem ortaya çıkmışta olabilir bu akşam mezatları falan filan normal karşılanabilir. Ama ince eleyip sık dokuyorum gene hak veremiyorum çünkü neden yani siz bugün 10 tane müzayedecinin yaptığı müzayedelerdeki sunumla veyahutta malzemeyi göstererek getirmiş oldukları noktada buradan sebeplenen diyelimki 20 kişi 30 kişi varsa koskoca camia da bundan sebeplenenlerin dışında hakıkaten sıkıntılı bir dönem yaşıyor. Bu sıkıntılı dönemin içinde bunları bu sıkıntıdan kurtarmamız gerektiğini düşünmek daha mantıklı olmaz mı bence de yani ben mi yanlıyorum yoksa
Etik deği tabil oda abi
Yani yüzlerce binlerce esnaf var bugün ayakta durma savaşı veriyorlar insanlar yani 20 kalem mal çekti bugün türkiye de ben kendi kültürüm ile mesela bugüne kadar hiç görmediğim malları avrupa malları birinci sınıf olarak ve satış posıznyonunda birinci sınıf satışa layık görülerek müzayedelerde ön plana çıkarıldığını görüyorum bunun içinde halımız yok kilimimiz yok bilmem neyimiz yok hiçbişeyimiz yok
Fedai; ben bu noktada şunu sorayım size şimdi antika onuda soracam zaten kaç tane dükkan falan olduğunu bu konuda nasıl ailecek çalıştığınızı sorucam ama önce madem konuyu burdan açtık şunu sormak istiyorum ben size antikacılık yapan bir esnafın ürün buluşunda ne tür ürünleri bulması yada avrupa dan gelen ürünlerde antika dediğimiz ürünlerde var bir takım flormark ürünlerde var işte biliyorsun her şeyi getiriyorlar artık avrupanın çöpünü getiriyorlar bu konuda ne düşünüyorsunuz?
Can ; kesinlikle yani şimdi talep meselesi bugün eğer ki avrupadan her ay yaklaşık benim bildiğim veya tahmin ettiğim kadar 5-10 dolu mal tırla türkiyeye gelipte bu mallar dağıtılıyorsa ikinci ay üçüncü ay tekrar 5-10 tır mal geliyorsa demek ki halkında bu gelen mallara karşı bir beğenisi var. Ama bana sorarsan benim bugün evimde gördüğün veyahuta evimde kullandığım annemden gördüğüm anneanemden gördüğüm geçmişimden gördüğüm bir düzenin dışında bir malzeme ile kendi evimi döşemekte eğer varsa ben yine kendi kültürümden yanayım ama bugün avrupanın herhangi bir yerinden gelen hollanda dan gelen fransadan da gelen eğer ki mobilya türü malzemeler daha çok sevilip daha çok alınıp fiyatlarında da bir boyut her geçen gün de artıyorsa buna bizim yapabilecegimiz bişey yok kimsede yapamaz..
Peki siz bu işi çocuklarınızla beraber yapıyorsunuz biraz kurumdan da firmadan da bahsedelim mi firmayı anlatın çocukları anlatın bide nerelerde olduğunu söyleyin ki yazmak ihtimalimiz olsun bide buralarda ne tür ürünler bulupta getiriyorsunuz. Size gelenler ne tür ürünler için sizi tercih etsin
Can; bizde şimdi yahutta bizim yaptığımız aile içi 3-4 magazaile içine aldığımız ürünlerle de kendimize ait bir konsep olusturmanın peşindeyiz veya bir isminiz varsada bir virayane olarak hem dürüstlük açısından hem içeri koyduğumuz mallarda ki kalite ve yaşlılık açısından da ciddi bir hizmeti ciddiyetle devam ettirmek kararındayız. 4 tane mağazamız var bunlardan birini oğlum ikisini kızım bir tanesini de ben yönetiyorum birini de yeğenim yönetiyor 5 mağaza tahmin ediyorum birisi izmirde ,ikisi ayvalıkta ikiside çukurcumada gelen bugüne kadar bizde görmek istediği mal kalitesinin veya mal konseptinin dışında bizde görmesi gereken bir dürüstlük kesinlikle ilk şart bu veya aldğı malın hem kalitesinden hemde kendi beğenisinden emin olduktan sonra alması gereken cevapları sorduğunda benden aldığında o malı alma hakkını kendine görüyorsa eyvallah bunu sağlamaya çalışıyoruz ve bizden aldığı her malın iki gün sonra geri getirse yüzde on üstünde bir fiyatı vererek ondan alma garantisi de veriyoruz. Neden veriyoruz biliyor musunuz? Ben bu malı aldığımda bir sene sonra daha üstünde bir fiyatla sunabilme şansına sahibim kalitesindeki her mal bizim dükkanımıza girebilir. Bunu müşterimize de söylüyoruz sıkıldıgı zaman biz yüzde on farkla onun malını istediği zaman iki gün sonrada olsa alıp çok daha üstünde bir fiyatlarla satma şansına sahip kaliteli parçalar olduğuna inandığımız için bu öneriyi getiriyoruz. Bunlarda tabi bizim için bir kendi açımızdan bizi rahatlatabilicek posizyonları doğurmaya ve müşterilerimizin de gerçekten bizi güvenilir bulmasına sebep olacak davranışlar olarak her türlü müşterimizin lehinde olan sunumu düşünceyi kendilerine yansıtıyoruz ve aldığımız veyahutta verdiğimiz her malın da peşinde olduğumuzun gerçekten bugüne kadar başardık başarıyoruz bundan sonrada başarmak zorundayız da eğer ki bizim bir müşteri gelipte yirmi sene bizde yirmi sene sonra bizden ürün almayı veya başka yere gitmemeyi yaşıyorsak bunlar bizim için onur verici şeyler.
Çok bilindik müşterilerden bahsetmek ister misin. Bahsedersende iyi olur hani üst sekmen çalışıyorsun bide antika seçerken müşteriye ne tavsiye ediyorsun neye dikkat etmesi gerek bunu bide hep antikacılar okumayacak müşterilerde okuycak. Müşteriye ne tavsiye ediyorsun. Neye dikkat ederse kazıklanmaz müşteri?
Abi malda hiçbirimizin bir malda hata yapmama diye bir lüksü yok. İsterseniz bu işin içinde 30 seneniz geçsin isterseniz 50 seneniz geçsin tek konuya yönlenin ama bu konularda eğerki bu piyasalarda ki bozukluklar sizi bulucaksa bulur yani yanılmanız için sağlanmış yüzlerce sistem var. bu sistemin içinde tabi ki yeni yapılanmalılar sahte mallar sahte resimler hepsi dahil. Bugün avrupanın profesyonerleri iki üç sene evelki resimleri bizim elimizde diye seviniyorken bu iki üç senelik resimlerini hepsinin 20 yıllık olduğunu yeni farkediyorlar. Müzelerdeki resimlerin bile yeni olduğunu farkeden avrupalılar var veya müze müdürleri var. Bizim burda sahte yi ayırt etme şansımızda veyahutta herhangi bir metal malzeme olsun veya herhangi bir tuval malzeme olsun belli bir seviyede birikimimiz eğer ki ben burda nelere dikkat etmen gerekiyor diye düşünüyorsan veya soru soruyorsan dikkat edilmesi gereken mekanın işletmecisidir yöneticisidir. Yön verirken veya doğruluğu sorulduğunda doğruluk cevabını sana verdiğini inandığı her müessesede çalışabilirsin. Çünkü o müessese sahibi eğer dürüstse zaten hata yapmama için senin namına doğru olanı oraya yıgmak zorunda. Eğer ki hataya başlamış bir müessese ile karşı karşıya isen dayanamazsın yani dayanamazsın bu hatasız müesseseyi oluşturmakta kurumsallaşmak gibi kurumsallaşmış bir müessesede mümkün olduğu kadar 10-15 senelik isimle bu işi gerçekten kendini bozmadan götürmeye çalışan bir müessese ile karşı karşıya isen hatalarının olma ihtimalini cok daha miniminize olduğunu düşünüyorum yoksa ben bu işi yapıyorum diyenle hatasızlığı bir arada tutman çok zor yani bunda dabir güncelleme yapmak lazım yıllar lazım davranış biçimi lazım piyasanın arkasından konuştukları önemli . bir piyasa var burda oluşmuşluk piyasası. Sorduğunuz zaman mesela Hasan Abi için ne düşünüyorsun dendiğinde aaa Can Abi için ne düşünüyorsun dendiğinde abicim ne diyorsun ya bunlar o piyasanın örnek isimleri dendiği an da sen tercihin yapmış say kendini zaten. Kiminle görüşeceğini bil veya kiminle oturduğunu konuşacağını bil. O piyasa çıkarıyor senin ne mal olduğunu ortaya çıkartıyor zaten arkandan konuşulan yeter. Benim hakkımda konuşulmayan bir yerde git laf at deki br Can Abi var bende yeni tanıdım ama ne dersin veya bir yerde Cem bey var veya kurtuluşta şu var ayvalıkta bu var dediğiniz zaman piyasa sana zaten bunu dökümünü veriyor. Burdaki tercih haklarını kullanmak gerektiğin zaman da piyasanın verdiği yön doğrultusunda kendini seçme hakkına sahipsin bunlar çok önemli fonksiyonlar ve faktörler.
Kimler var abi müşterilerin içerisinde sayabileceğimiz söyleyebileceğimiz
Genelde iş adamları oluyor. Kendini bilen adamlar ve bu bahsettiğimiz iş adamları ile çalışırken daha dükkan sahibi olmadan bile bir depoda yada geldiğimizde o deponun bir kısmında bizimde kaldığımız yattığımız bir odası olan depoda biriktirim kısmında da biriken malları gelip bizden alan veya ne zaman geliyim sana telefon eden bize olan saygısını sevgisini veya bizden alınmanın karşılığında gerçekten düzgün bişey aldığını hisseden genelde iş adamları oluyor bunlar zaten seni tanıyıp bildikten sonra öyle müşterilerim varki Can biz seni tanıdıktan sonra ne çukurcumada dolaşıyoruz ne bilmem nerde dolaşıyoruz diyen yani bize o kadar güvenen insanlar 5-10 tane zaten bunlar geçmiyor zaten bir elin parmağı kadar öyle 5-6 tane müşterin olduğu zaman 2 ayda birbirine sevdiği malı herhangi bir şekilde iznini alıp hasan bey elimize gelen bir takım malların sizin beğeneceğini sandığımız içinde olduğunu düşündüğümüz resimleri gönderme mi ister misiniz dediğimiz zaman ‘‘tabi can’cımbekliyorum resim gönder bende zaten Cuma günü musait bir zamanda kaçarım diyenler. Ama bende böyle müşteriler 5 tane 6 tanedir. 2 ayda birine bir sunum yaptığın zaman seni zaten ekonomik olarak dengelenmeni sağlıyorlar. Yeter ki senden hata görmesinler yeter ki senin gerçekten bugüne kadar attığın her adımın düzgün olduğuna emin olsunlar. bu adamların hiç birinde maddi olarak zarar etmezsin
Yeni ürün verip antikacı olmak isteyenlere tavsiyen nedir napsınlar yani
Önce hiçbir ürün almadan kendilerine bir idol olarak biri varsa bu piyasada ismi duyulmuş ben bu işi öğrenmek istiyorum deyip yanına fazla sıkıntı yaptırmadan kendisine karşı tarafa da bu işi öğrenmek için belli günlerde gelsinler bu işin nasıl yapıldığını görsünler bişeyleri öğrenmeye hissetmeye ruhsal olarak duymaya çalışsınlar ondan sonra zaten yanına gittiği kişi ona yön verir yani sen şöyle yapsan daha iyi olur şunlar ile ilgili şöyle şöyle çalışmalar yapsan daha iyi olur sana destek verir zaten bu işi seven etrafında yeni kendisi gibi insanların yetişmesini istemez mi arkadaşım yaaa ister yaa kendi oğlu gibi kızı gibi nasıl yetiştiriyorsa bu piyasada 3-4 tane insanı da yetiştirmek ister. Gelsin bu tip mekanlarda şimdi sen gelsen benim burda kalsan bana ne zarar verirsin haftada 2 gün geliyorum can abi sorduğun sorunun her şekilde doğru cevabını alırsın böyle adamlara ihtiyaç var bu piyasada. Sana geldiğinde ay acaba bugün benden bişey alacak mı almayacak mı moduna giripte bir an önce gitsin de diye bakıyorsa zaten bu işi yapmasın lar
Genelde antikada yıllarca şartları dayanmış olan restorasyon yaparken neye dikkat etmeli yada restorasyonlu ürünler alınmalı mı?
Restorasyon yaparken yani ürünlerdeki restorasyonda mı
Evet
Ee tabiî ki çok iyi ustalarda var mesela bir malı alıpta gerçekten bir mal bu topluma en azından bir 200 yüz sene daha kazandırılmalı dediğiniz zaman götürülmesi gereken arkadaşlarımız da var çok başarılılar ama yok ben bunu kendim de yaparım diye o malı berbat etmekte var onun için her işte olduğu gibi bunların ehline yönlendirilmesi lazım ve ehil ellerden çıktıktan sonra ben ilk günkü gibi değerleri neyse aynı şekilde devam edeceği düşüncesindeyim.
Röportaj: Fedai Çakır
